W dniach 24 i 25 października 2016 r. pod patronatem Ministra Sprawiedliwości na Uniwersytecie Opolskim odbyła się piąta edycja międzynarodowej konferencji naukowej z cyklu: „W poszukiwaniu optymalnego modelu więziennictwa”, na temat: „Wielowymiarowość oddziaływań resocjalizacyjnych w pracy penitencjarnej”.
Organizatorami wydarzenia byli: Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Opolu, Instytut Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Opolskiego i Zarząd Okręgowy NSZZF i PW w Opolu przy współpracy z Sądem Okręgowym w Opolu i Instytutem Służby Więziennej w Kijowie. Brali w nim udział między innymi przedstawiciele więziennictwa i Ministerstwa Sprawiedliwości Ukrainy z generałem – majorem dr. hab. Evgenem Baraszem na czele, Członkowie Prezydium Zarządu Głównego NSZZ FiPW, dyrektorzy zakładów karnych i aresztów śledczych okręgu opolskiego, członkowie Zarządu Okręgowego i Okręgowej Komisji Rewizyjnej NSZZ FiPW w Opolu, polscy i zagraniczni pracownicy naukowi oraz kuratorzy. W konferencji łącznie wzięło udział około 170 osób z kraju i z zagranicy.
W pierwszym dniu konferencji odbyły się wystąpienia plenarne gospodarzy, czyli władz Uniwersytetu Opolskiego, znamienitych przedstawicieli środowiska naukowego, funkcjonariuszy reprezentujących Centralny Zarząd Służby Więziennej oraz gości z Ukrainy. Podczas drugiego dnia odbyły się obrady w dwóch sekcjach. Pierwsza skupiała grono kuratorów sądowych, druga – praktyków więziennych i środowisko naukowe. Brały w niej udział członkinie naszego zespołu badawczego – Joanna Klimczak i Magdalena Natorska, które wygłosiły referat na temat: „Zamiana kar pozbawienia wolności w świadomości więźnia dożywotniego”. W ich wystąpieniu został zasygnalizowany problem, jaki może pojawić się w pracy penitencjarnej i ochronnej z więźniami dożywotnimi, którzy nierzadko są w błędzie co do daty nabycia prawa do ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie. Każdy bowiem inny wyrok, którego wykonanie skutkuje pozbawieniem wolności, przerywa ciągłość kary dożywotniego pozbawienia wolności. Możliwość zamiany kolejności wykonywania kar pozbawienia wolności, jaką daje art. 80 k.k.w. ma tu zatem szczególne znaczenie, gdyż kara, którą odbywają jest bezterminowa. Ustawodawca dał temu wyraz w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 czerwca 2015 r. W pkt 2. §59 wymienia karę dożywotniego pozbawienia wolności jako szczególną okoliczność zamiany wykonania kar – jeśli skazany na nią więzień ma do odbycia kolejną karę pozbawienia wolności, a przemawiają za tym względy penitencjarne. Przepisy te zaczną nabierać realnego znaczenia, gdyż znajdujemy się w przededniu momentu, gdy pierwsi skazani na dożywotnie więzienie będą próbować skorzystać z tej nadzwyczajnej możliwości modyfikacji wyroku.
Autorki poszukują źródeł dezinformacji co do terminów nabycia prawa do warunkowego przedterminowego zwolnienia w ramach grantu badawczego „Dożywotnie pozbawienie wolności. Zabójca, jego zbrodnia i kara”, realizowanego we współpracy z Centralnym Zarządem Służby Więziennej, którym kieruje prof. Andrzej Rzepliński w Katedrze Kryminologii i Polityki Kryminalnej Uniwersytetu Warszawskiego.
Podjęty w Opolu referat w postaci artykułu ukaże się w publikacji „Dożywotnie pozbawienie wolności. Zabójca, jego zbrodnia i kara”.
oprac. Joanna Klimczak, Magdalena Natorska